nicotine vervangers

Nicotine: alles wat je moet weten

Nicotine, een stimulerend middel in tabaksplanten, is een van de meest
gebruikte drugs in Nederland en het is net zo verslavend als cocaïne of
heroïne, aldus vele gezondheidsexperten. Producten die nicotine bevatten,
worden gereguleerd door het Ministerie Van Volksgezondheid. Hoewel nicotine
legaal is, is het illegaal om nicotinehoudende producten te verkopen of te
distribueren aan mensen onder de 18 jaar.

Het roken van sigaretten is de primaire bron waarmee de meeste mensen
nicotine opnemen. Andere nicotineproducten zijn onder meer pijpen, sigaren,
pruimtabak, snuiftabak, waterpijpen en e-sigaretten (ook wel bekend als
“e-cigs” en “vapes”).

Steeds minder jongeren roken. Echter blijft het nog steeds de meest
vermijdbare doodsoorzaak in Nederland.

Veelvoorkomende bijwerkingen van nicotine zijn onder meer
een verminderde eetlust, een verhoogde stemming, een verhoogde hartslag en
bloeddruk, misselijkheid, diarree, een beter geheugen en een verhoogde
alertheid.

 

Wat doet nicotine?

Wanneer iemand sigarettenrook inademt, wordt de nicotine in de rook snel geabsorbeerd in het bloed en zo begint het binnen de 10 seconden de hersenen te beïnvloeden. Eenmaal daar, veroorzaakt het een aantal chemische reacties die een tijdelijk gevoel van plezier en concentratie teweeg brengen. Echter zijn deze gewaarwordingen van korte duur en verdwijnen ze binnen enkele minuten.

Deze chemische reacties omvatten het vrijkomen van catecholamines zoals
adrenaline, het “vecht- of vlucht”-hormoon. Fysiek verhoogt
adrenaline de hartslag en de bloeddruk. Wanneer dit gebeurt, kunnen rokers een
snelle, oppervlakkige ademhaling en het gevoel van een razendsnelle hartslag
ervaren. Adrenaline vertelt het lichaam ook om overtollige glucose in de
bloedbaan te elimineren.

Nicotine remt ook de eetlust en kan op complexe wijze bijdragen aan
gewichtsverlies.

 

Wat deskundigen zeggen

Veel onderzoekers beginnen zich af te vragen of nicotine schadelijker is
dan een dagelijkse dosis cafeïne. Tot op heden zijn er studies die positieve
effecten van nicotine hebben aangetoond, waaronder verminderde spanning en
toegenomen denkvermogen, evenals het potentieel van het stimulerend middel om
cognitieve achteruitgang van de ziekte van Alzheimer tegen te gaan, de
progressie van de ziekte van Parkinson te vertragen en als een therapeutische
benadering voor ADHD en schizofrenie.

Toch blijven gezondheidswerkers waarschuwen voor de gevaren, vooral wanneer ze gebruikt worden door adolescenten waarvan de hersenen nog in ontwikkeling zijn (tot 25 jaar).

Terwijl het roken van sigaretten afneemt, neemt het gebruik van vaping en
e-sigaretten sterk toe. De American Academy of Pediatrics waarschuwt dat
“e-sigaretten een nieuwe generatie aan nicotine dreigen te verslaafd te
raken” en beveelt aan om de minimumleeftijd voor de aankoop van
e-sigaretten te verhogen tot 21 jaar.

 

Ander goedgekeurd gebruik van nicotine

Nicotinevervangens zijn de eerste farmacologische behandeling die door het
Ministerie zijn goedgekeurd voor het stoppen met roken. Onderzoek heeft
aangetoond dat het gebruik van de nicotinepleister het succes van het stoppen
met roken kan verdubbelen, vooral in combinatie met ondersteuning.

Er zijn verschillende nicotinevervangers beschikbaar, waaronder:

  • Nicotinepleister
  • Nicotinekauwgom
  • Nicotine neusspray
  • Nicotine inhalator
  • Nicotinereepjes

Gemeenschappelijke bijwerkingen van nicotine

Nicotine veroorzaakt een reeks van effecten op zowel het lichaam als de
geest:

  • Verminderde eetlust
  • Verhoogde stemming
  • Verhoogde activiteit in de darmen
  • Verhoogde productie van speeksel en slijm
  • Verhoogde hartslag
  • Verhoogde bloeddruk
  • Zweten
  • Misselijkheid
  • Diarree
  • Beter geheugen
  • Verhoogde alertheid

Als je geliefde sigaretten rookt, zal je dit waarschijnlijk ruiken. Bij
vapen is dit echter wat moeilijker, maar er zijn nog steeds enkele tekenen van
gebruik:

  • Apparaten: E-sigaretten of “vape pennen” kunnen
    eruit zien als een pen of stylus, met gaten aan elk uiteinde.
  • Irriteerbaarheid: Dit is een klassiek teken van
    terugtrekking.
  • Zoete geuren: Het sap van de damp wordt vaak op smaak
    gebracht en dit kan je ook ruiken bij gebruik.
  • Neusbloedingen: Vapen kan de neusgangen uitdrogen en
    neusbloedingen veroorzaken.
  • Meer drinken: De verdampte vloeistof in e-cigs bevat
    propyleenglycol, dat watermoleculen uit de mond aantrekt en vasthoudt, waardoor
    de mond constant droog blijft.

 

Mythes en veelgestelde vragen over nicotine

Veel mensen denken dat nicotine kanker veroorzaakt, maar wetenschappelijke studies hebben hier een verdeelde mening over. Nicotine is zeker een schadelijke, verslavende stof, maar het is vooral de teer en de andere giftige stoffen in sigarettenrook die kanker veroorzaken.

Onderzoek wijst uit dat nicotine het risico op kanker kan verhogen door de
schadelijke effecten op het DNA, hoewel het risico veel lager is dan bij het
roken van sigaretten. Een studie vond dat zij die het meest verslaafd waren aan
nicotine – zij roken een sigaret binnen vijf minuten na het ontwaken – het
grootste risico hadden om longkanker te ontwikkelen.

Een andere mythe is dat je verslaafd kan worden aan nicotine door het
gebruik van vervangers zoals een nicotine pleister en nicotine kauwgom. Terwijl
dit modelijk is, vinden de meeste mensen het gemakkelijk om te stoppen met
roken met deze hulpmiddelen. In het algemeen, leveren deze producten nicotine aan
je snakkende lichaam, maar in lagere dosissen.

Veel tieners denken dat het gebruik van e-sigaretten veiliger is, echter,
ze bevatten nog steeds hoge niveaus van nicotine.

 

Tolerantie, afhankelijkheid en terugtrekking

Het is uiterst verslavend en bij regelmatig gebruik leren je lichaam en geest elke dag een bepaalde hoeveelheid nicotine te verwachten en als het dat niet krijgt, kan de ontwenning intens zijn. Je kunt snel een tolerantie voor nicotine opbouwen, waardoor je meer nodig hebt om het gewenste effect te bereiken. Dit is een van de redenen waarom het zo moeilijk (maar niet onmogelijk) is om de sigaretten en tabak te laten.

 

Hoe lang blijft nicotine in je lichaam?

Nicotine (in de vorm van een sigaret, pijp of e-sigaret) wordt meestal geabsorbeerd in het lichaam via de longen en de membranen in de mond en keel. Het kan ook worden geabsorbeerd in je maag-darmkanaal (via pruimtabak, nicotine kauwgon en tabletten) of via de huid als je een pleister gebruikt.

Nicotine wordt voornamelijk gemetaboliseerd in de lever en wordt
uitgescheiden via de urine via de nieren en via de uitwerpselen. Hoe lang het
in je systeem blijft hangt af van vele factoren, waaronder leeftijd, gewicht,
type, gebruiksfrequentie, hydratatie en lichaamsbeweging.

Dit gezegd zijnde, is het geschatte tijdsbestek als volgt:

  • Urine test: Twee tot vier dagen
  • Bloedonderzoek: Twee tot vier dagen
  • Speekseltest: Een tot vier dagen
  • Haarfollikeltest: Tot 90 dagen

 

Verslaving

Nicotine is een zeer verslavende stof die voorkomt in alle tabaksproducten,
waaronder sigaretten, pijpen, sigaren, pruimtabak, snuiftabak, waterpijpen,
e-sigaretten en andere vaping-apparaten.

Nicotine activeert dezelfde beloningswegen in de hersenen als andere drugs zoals cocaïne of amfetaminen, zij het in mindere mate. Onderzoek heeft aangetoond dat nicotine het dopaminegehalte in de hersenen verhoogt, een neurotransmitter die verantwoordelijk is voor het gevoel van plezier en welzijn.

 

Terugtrekking

Naarmate het nicotinegehalte in het bloed daalt, kunnen mensen zich
gespannen en geagiteerd voelen – het begin van de nicotineonttrekking. De acute
effecten van nicotine slijten binnen enkele minuten af, dus mensen die roken
moeten zich de hele dag lang frequent blijven doseren om de aangename effecten
van nicotine te behouden en nicotineonttrekking te voorkomen, wat een groot
aantal fysieke en psychische symptomen veroorzaakt:

  • De drang om te roken
  • Irriteerbaarheid en prikkelbaarheid
  • Slapeloosheid
  • Vermoeidheid
  • Onvermogen om zich te concentreren
  • Hoofdpijn
  • Hoesten
  • Keelpijn
  • Constipatie, winderigheid en maagpijn
  • Droge mond
  • Pijnlijke tong en/of tandvlees

 

Behandeling

Onderzoek suggereert dat iemand geleidelijk moet stoppen met roken om de
ernst van de ontwenningsverschijnselen te verminderen. De terugvalcijfers zijn
het hoogst in de eerste paar weken en maanden en nemen na drie maanden
aanzienlijk af.

Studies hebben aangetoond dat farmacologische behandeling in combinatie met
psychologische behandeling (zoals psychologische ondersteuning en
vaardigheidstraining om risicovolle situaties te doorstaan) resulteert in een
aantal van de hoogste percentages van langdurige onthoudingen.

Het stoppen kan een grote positieve invloed hebben op de gezondheid van een persoon; een 35-jarige man die bijvoorbeeld stopt met roken zal zijn levensverwachting gemiddeld met ongeveer vijf jaar verhogen.

 

Nicotinevervanging

Sigaretten bevatten nicotine. Door regelmatig en langdurig te roken wordt je lichaam er afhankelijk van. Het stoppen met roken kan ontwenningsverschijnselen van nicotine veroorzaken, zoals het hunkeren naar, hoofdpijn, een geïrriteerd gevoel en niet kunnen slapen. Medicijnen en vervangers kunnen je helpen deze ontwenningsverschijnselen te beheersen.

Er zijn drie soorten:

  • Champix tabletten (varenicline)
  • Zyban tabletten (bupropion)
  • Nicotinevervangers waaronder patches,
    kauwgom, tabletten, inhalatoren en neussprays.

Nicotinevervangers zoals nicotine pleisters en nicotine kauwgom waren de eerste farmacologische behandelingen die door het Ministerie zijn goedgekeurd als hulpmiddel. Ze leveren een gecontroleerde dosis nicotine aan een roker om de ontwenningsverschijnselen tijdens het stoppen met roken te verlichten. Ze zijn het meest succesvol wanneer ze worden gebruikt in combinatie met gedragsbehandelingen.

 

Nicotinepleister

De nicotinepleister is een kleine, zelfklevende pleister die een langzame, gestage hoeveelheid nicotine in je lichaam vrijgeeft via je huid. Idealiter breng je elke dag een nieuwe nicotinepleister aan op een gebied van de huid tussen je taille en nek, zoals op je bovenarm of borst.

Voordelen:

  • Is verkrijgbaar in verschillende doses zonder voorschrift
  • Is gemakkelijk te gebruiken
  • Kan het verlangen naar nicotine en ontwenningsverschijnselen gedurende 24 uur tegelijk onder controle houden
  • Kan gebruikt worden in combinatie met andere hulpmiddelen
  • Kan geleidelijk worden afgebouwd naarmate je trek in en je ontwenningsverschijnselen afnemen

Nadelen:

  • Als je plotselinge trek of ontwenningsverschijnselen krijgt, kan je hoeveelheid nicotine die je krijgt niet snel aanpassen. Echter kan je wel een tweede middel of medicijn gebruiken om te stoppen met roken, samen met de patch, wanneer er een verlangen ontstaat.
  • Kan misselijkheid veroorzaken. Een lagere dosis kan helpen.
  • Kan jeuk, huiduitslag en irritatie veroorzaken op de plaats waar de patch wordt aangebracht. Om potentiële huidirritatie te minimaliseren, vermijd dan om het aan te brengen op dezelfde plaats.
  • Kan slaapstoornissen en levendige dromen veroorzaken. Het verwijderen van de pleister ’s nachts kan helpen.
  • Moet elke 24 uur worden vervangen.

Voorzichtigheid

Als je last hebt van bepaalde huidaandoeningen, zoals eczeem of psoriasis, kan je gemakkelijker huidirritatie ontwikkelen als je de pleister gebruikt.

Tijdlijn

Het is typisch om de nicotinepleister 8 tot 12 weken te gebruiken. Het kan nodig zijn om pleisters langer te gebruiken als het hunkeren naar of ontwenningsverschijnselen blijven bestaan. Praat met je zorgverlener als je denkt dat je het langer moet gebruiken.

 

Nicotinekauwgom

Deze kauwgom bevat een kleine hoeveelheid nicotine. De nicotine komt je lichaam binnen omdat het door de mondslijmvliezen wordt geabsorbeerd wanneer je het volgens de aanwijzingen gebruikt.

De kauwgom wordt vaak gebruikt in combinatie met de nicotinepleister en andere hulpmiddelen. Wanneer je voor deze voor het eerst gaat gebruiken, kun je elke één tot twee uur een stukje kauwgom kauwen en dat tot 24 stuks per dag. Om de nicotine uit de kauwgom effectief te laten werken, dien je te bijten tot je een peperige smaak heeft een tintelend gevoel in je mond opmerkt. Om de nicotine te absorberen, plaats je de kauwgom tussen je tandvlees en wang tot de smaak of het prikkelende gevoel stopt.

Voordelen:

  • Is zonder recept verkrijgbaar in twee doses – 2 milligram (mg) of 4 mg – 2 milligram (mg) of 4 mg (mg)
  • Kan de zorgen voor plotselinge hunkering naar sigaretten of tabak en terugtrekkingssymptomen die je zou kunnen ervaren tijdens het gebruik.

Nadelen:

  • Moet de hele dag door herhaaldelijk worden gebruikt om het hunkeren naar of ontwenningsverschijnselen onder controle te houden.
  • Kan bijwerkingen veroorzaken zoals irritatie van de mond, misselijkheid, maagklachten, overmatig speeksel en kaakpijn door te veel bijten.

Tijdlijn

Deze kauwgom wordt aanbevolen voor maximaal 12 weken. Je kan beginnen met het gebruik van een stuk om het uur of twee, en dan geleidelijk de frequentie verminderen als het hunkeren naar en de ontwenningsverschijnselen afnemen

 

Nicotine inhalators

De nicotine inhalator is een apparaat dat je een kleine dosis nicotine geeft. Wanneer je op de inhalator duwt, wordt er damp vrijgegeven uit een patroon binnen het apparaat. De nicotine komt in je bloedbaan terecht en wordt geabsorbeerd door het slijmvlies van je mond en keel.

Het is belangrijk om de damp een paar seconden in je mond te houden en vervolgens uit te blazen en deze niet in je longen te inhaleren.

Voordelen:

  • Kan zorgen voor plotselinge hunkering naar sigaretten of tabak en terugtrekkingssymptomen.
  • Staat je toe om de dosis die je binnen krijgt te controleren. Je kan zo een beperkt aantal keer puffen om terugtrekkingssymptomen of het hunkeren naar tevreden te verminderen, en de rest van de patroon voor later bewaren.
  • Houdt je handen bezig, die met het hunkeren naar kunnen helpen.

Nadelen:

  • Is alleen op recept verkrijgbaar
  • Moet de hele dag door herhaaldelijk worden gebruikt om het hunkeren naar of ontwenningsverschijnselen onder controle te houden.
  • Kan hoesten en irritatie van de mond of keel veroorzaken.

Voorzichtigheid

De inhalator wordt niet aanbevolen als je een ademhalingsaandoening zoals astma heeft.

Tijdlijn

Aanbevolen gebruik is 6 tot 16 patronen per dag gedurende zes tot twaalf weken, die de komende 6 tot 12 weken geleidelijk aan tot 0 afnemen.

 

Nicotine neusspray

De nicotine zorgt voor een oplossing in je neusgaten die een kleine dosis bevat. De nicotine komt je lichaam binnen door de nicotine te absorberen via de slijmvliezen van de neus. De aanbevolen dosis is één tot twee sprays in elk neusgat één tot twee keer per uur.

Voordelen:

  • Kan de plotselinge hunkeringen naar en de ontwenningsverschijnselen controleren.
  • Werkt sneller dan met een pleister, kauwgom en een inhalator.

Nadelen:

  • Is alleen op recept verkrijgbaar
  • Moet de hele dag door herhaaldelijk worden gebruikt om het hunkeren naar of ontwenningsverschijnselen onder controle te houden.
  • Kan leiden tot tranende ogen, niezen, hoesten en irritatie van de neus, sinus en keel.

Voorzichtigheid

Nicotine neusspray wordt niet aanbevolen als je een neus- of sinusaandoening heeft.

Tijdlijn

Een neusspray wordt vaak gebruikt voor ongeveer 3 tot 6 maanden. Aanbevolen gebruik is een tot twee keer per uur een of twee keer per uur een spray in elk neusgat.

 

Zijn nicotine vervangers veilig?

Sommige mensen denken dat het gebruik van vervangers gewoon een
overschakeling is van de ene verslaving naar de andere. Dit is echter niet
waar.

Roken is zeer verslavend, vooral omdat het de nicotine zeer snel in de
hersenen voert en dit het zo nog moeilijker maakt om te stoppen. De
nicotinegehaltes in gelicentieerde nicotinehoudende producten zijn veel lager
dan in tabak, en de manier waarop ze de substanties leveren maakt ze minder
verslavend dan roken.

De meeste gezondheidsproblemen worden veroorzaakt door andere componenten
in tabaksrook en niet door de nicotine zelf. Het is veiliger om
nicotinehoudende producten met vergunning te gebruiken dan sigaretten of tabak
te roken. Er is reden om aan te nemen dat het levenslange gebruik van
nicotinehoudende producten waarvoor een vergunning is afgegeven aanzienlijk
minder schadelijk is zijn dan roken.

 

Receptgeneesmiddelen

Bupropion en varenicline zijn twee goedgekeurde receptgeneesmiddelen die
het aantal langdurige onthoudingen van roken effectief verhogen. Bupropion, een
medicijn dat de handelsnaam Zyban draagt, werd in 1997 goedgekeurd voor gebruik
bij het stoppen met roken. Vareniclinetartraat (Champix) richt zich op de
nicotinereceptoren in de hersenen, waardoor de ontwenningsverschijnselen worden
verlicht en de effecten van nicotine worden geblokkeerd als mensen weer gaan
roken.

Verschillende andere niet-nicotinemedicijnen worden onderzocht voor de
behandeling van tabaksverslaving, waaronder andere antidepressiva en
antihypertensiva. De wetenschappers onderzoeken ook het potentieel van een
nieuw vaccin. Studies hebben tot op heden aangetoond dat een nicotinevaccin
veilig is om de productie te verminderen van langdurige antilichamen die een
terugval kunnen teweegbrengen. Door nicotine in de bloedbaan te binden en
daardoor zijn ingang in de hersenen te blokkeren, zou dit de kans op een
terugval verminderen.

 

Gedragstherapie

Gedragsinterventies kunnen een integrale rol spelen bij de behandeling van een nicotineverslaving, hetzij in combinatie met medicatie, hetzij alleen, hetzij in combinatie met medicatie. Er zijn verschillende methoden om rokers te helpen bij het stoppen, variërend van zelfhulpmiddelen tot individuele cognitieve gedragstherapie. Deze interventies leren mensen om risicovolle rooksituaties te herkennen, alternatieve copingstrategieën te ontwikkelen, stress te beheersen, probleemoplossende vaardigheden te verbeteren en de sociale steun te vergroten.

Stoppen met roken kan moeilijk zijn. Mensen kunnen geholpen worden gedurende de tijd dat een interventie wordt uitgevoerd, maar de meeste interventieprogramma’s zijn van korte duur (één tot drie maanden). Binnen zes maanden is 75-80 procent van de mensen die proberen te stoppen, teruggevallen. Onderzoek heeft nu aangetoond dat het verlengen van de behandeling na de typische duur van een stoppen met roken programma kan leiden tot een stoppercentage van 50 procent in één jaar tijd.

Het gebruik van farmacologische behandelingen kan de kans op succes
verhogen. Echter, een combinatie van farmacologische en gedragsbehandelingen,
bijvoorbeeld het combineren van het nicotinepleisters met groepstherapie,
verbetert de kansen verder.

 

Motivatie om met nicotine te stoppen

Nicotine kan een ongelooflijk verslavende stof en als je er eenmaal
begonnen bent, is het zeer moeilijk om ervan af te komen. Het is niet alleen de
drang die het moeilijk maakt, maar ook het algemene gebrek aan motivatie om te
stoppen met roken.

Met dit in het achterhoofd zijn er 5 goede redenen om je gemotiveerd te
krijgen om te stoppen en je te helpen naar een gezonder leven:

1 – Zorg goed voor jezelf en verminder het risico op ernstige, vaak
dodelijke ziekten zoals een hartaanval en een beroerte aanzienlijk.

2 – Geniet meer van je leven door een verbeterd cardiovasculair
uithoudingsvermogen. Zo kan je langer genieten van dingen die je leuk vindt, ook
al is dit gewoon spelen in het park met je kinderen.

3 – Ruik beter. De geur van rook kruipt overal in. In je kleren, in je haar,
in je huid, en het dringt zelfs binnen in het interieur van je huis.

4 – Krijg meer controle over je leven. Ben je ooit tot halverwege je werk
gereden om dan te moeten omkeren omdat je je sigaretten vergeten was?

5 – Denk aan al het geld dat je bespaart door sigaretten of tabak te laten. Gebruik het geld om nieuwe kleren te kopen, je partner en jezelf vaker te trakteren op een lekkere maaltijd in een chic restaurant en/of om op vakantie te gaan. De lijst is eindeloos en het is verrassend hoe snel het geld kan oplopen dat je uitspaart door niet te roken.

Natuurlijk zijn dit slechts enkele van de redenen waarom je een einde zou
moeten maken aan je nicotineverslaving. Echter is genoeg motivatie en de wil om
door te zetten veel belangrijker!

 

Heb ook jij iets gehad aan dit artikel over hulpmiddelen en nicotine vervangers? Deel het zo veel mogelijk met je contacten op sociale media!

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn